Botbreuk op de berg: wel of niet opereren?

Kun je iets vertellen over het verschil in aanpak tussen artsen in wintersportgebieden en Nederland?

‘In de Alpenlanden kiezen artsen vaker en sneller voor een operatie en wordt eerder aanvullend onderzoek gedaan, zoals een MRI-scan. Dat is kostbaar en voegt in Nederland niet altijd iets toe. Hier zijn we terughoudender: een sleutelbeenbreuk opereren we bijvoorbeeld minder vaak, omdat die meestal vanzelf goed geneest. In wintersportgebieden wordt zo’n breuk vaker vastgezet met een plaat en schroeven, terwijl dat niet altijd nodig is en later juist klachten kan geven. Soms wordt er ter plekke niet geopereerd, maar krijgen patiënten wel te horen dat dit in Nederland alsnog moet. Met die verwachting komen zij naar de traumapoli, terwijl een operatie lang niet altijd nodig blijkt. Dat kan een lastig gesprek zijn.’

Bij welke botbreuken is het noodzakelijk dat er snel geopereerd wordt?

‘Als het bot uitsteekt, een zogenaamde open botbreuk, of bij letsel aan een zenuw of bloedvat. Maar bijvoorbeeld ook bij een verplaatste breuk in het bovenbeen, of als een gewricht uit de kom is, is het belangrijk dat de operatie binnen 24 tot 48 uur na het ongeval plaatsvindt. Breuken aan de pols, enkel, knie, schouder en sleutelbeen en achillespeesrupturen kunnen meestal wachten. Met een spalk, mitella of gips kun je rustig terug naar Nederland komen om hier verder geholpen te worden.’

Wat zou u zeggen tegen een patiënt die in paniek hoort “u moet nu beslissen”?

‘Ik adviseer altijd door te vragen. Want waarom wil de arts opereren? Wat zijn de voor- en nadelen? Daarnaast is mijn advies om eerst contact op te nemen met je (huis)arts in Nederland. Of als je een arts in je kennissenkring hebt: bel of app diegene. Met je mobiel kun je eventueel een foto van je röntgenfoto doorsturen. Is het midden in de nacht en geen acute situatie? Stel de operatie dan sowieso uit tot de ochtend zodat overleg plaats kan vinden en een fris team de eventuele operatie doet.’

Kunnen patiënten snel in een Nederlands ziekenhuis terecht?

‘Ja, veel ziekenhuizen hebben extra spreekuren of speciale wintersportpoli’s na de vakantie. OLVG ook. Als grootste traumacentrum van Amsterdam hebben we veel expertise in de behandeling van patiënten met botbreuken en zien we jaarlijks honderden wintersporters met letsel. Als je de brief uit het buitenlandse ziekenhuis meeneemt hoef je ook niet eerst langs je huisarts voor een verwijzing.’

Heb je nog een laatste tip voor patiënten die wél in het buitenland geopereerd moeten worden?

‘Mocht je tijdens de operatie een schroef of plaatje in je bot krijgen, vraag dan na van welk merk het materiaal is en welke maat er is gebruikt. In wintersportlanden of elders in de wereld gebruiken ziekenhuizen soms schroeven en materialen die hier niet bekend zijn. Het komt voor dat iemand in Nederland voor een tweede keer geopereerd moet worden en dat we de passende schroevendraaier niet in huis hebben en deze eerst moeten bestellen.’