Endometriose : erge buikpijn door slijmvlies buiten de baarmoeder

Wat is endometriose?

Aan de binnenkant van je baarmoeder zit een slijmvlies. Dit slijmvlies groeit elke maand. En komt met bloed uit je vagina als je ongesteld bent.

Bij endometriose heb je plekken die lijken op dit slijmvlies. Deze plekken zitten buiten je baarmoeder, in je buik. Bijvoorbeeld op je eierstokken, baarmoeder, blaas, darmen of buikvlies. Dit een dun vlies aan de binnenkant van je buik. Dit vlies beschermt bijvoorbeeld een deel van je darmen, eierstokken en maag.

Deze plekken worden elke maand dikker. En gaan dan bloeden. Je lichaam probeert deze plekken op te ruimen. Dit kan problemen geven:

• ontstekingen die pijn doen
• littekens
• aan elkaar plakken van organen of delen van organen. Dit heet verkleven. Bijvoorbeeld tussen je eierstokken, blaas of darmen.

Ongeveer 10 van de 100 vrouwen heeft endometriose. De meeste zijn tussen de 20 en 55 jaar. In sommige families hebben meer vrouwen endometriose. Dan kan endometriose erfelijk zijn. 

Welke klachten heb je bij endometriose?

De klachten zijn bij iedere vrouw anders. En hangen af van waar de endometriose zit. Veel vrouwen hebben erge buikpijn:

• heftige pijn in je onderbuik als je ongesteld bent
• heftige pijn in je hele buik als je ongesteld bent
• heftige pijn in rug of benen als je ongesteld bent
• altijd pijn in je buik, ook als je niet ongesteld bent

Je kunt ook 1 of meer van deze klachten hebben:

• pijn tijdens vrijen
• darmkrampen of pijn bij poepen
• diarree of juist niet goed kunnen poepen (verstopping)
• branderig gevoel tijdens plassen
• pijn in je schouder
• moe zijn
• zwanger worden lukt niet

Wat kun je doen bij heftige pijn als je ongesteld bent?

Deze dingen kunnen helpen om minder last te hebben van de pijn:

Warmte helpt om je spieren te ontspannen. Leg bijvoorbeeld een warme kruik of warme zak met pitten op je buik of rug. Of neem een warm bad. Ook een warmte-pleister kan helpen. Die koop je bij de drogist of apotheek.

Als het lukt: doe je gewone dingen. Zoals je werk, je hobby's, sporten of naar school gaan. Je denkt dan minder aan de pijn.

Bij sommige vrouwen helpt dit ook:

• Rust nemen en je ontspannen.
• Je onderrug laten masseren.
• Bewegen, zoals wandelen.

Lees meer adviezen bij veel pijn hebt als je ongesteld bent.

Hoe gaat een onderzoek naar endometriose?

Bij endometriose helpen de adviezen en pijnstillers vaak niet genoeg. Hou je heel veel buikpijn, misschien ook als je niet ongesteld bent? Maak dan een afspraak bij je huisarts.

Zo gaat een onderzoek bij je huisarts:

• Je huisarts stelt vragen. Bijvoorbeeld waar je pijn hebt. Of wanneer je pijn hebt. Heb je een pijn-dagboek gemaakt? Neem dit mee naar de afspraak. Je huisarts weet dan beter wanneer je pijn hebt. En hoe erg die is.
• Daarna onderzoekt je huisarts vaak de binnenkant van je vagina. Ben je in de puberteit? Dan krijg je dit onderzoek meestal niet.

Je gaat liggen, met je benen uit elkaar. Je huisarts brengt dan een spreider (eendenbek) in je vagina. En kijkt of er plekjes zitten bij de ingang van je baarmoeder.

Daarna haalt je huisarts de spreider uit je vagina. Als je het goed vindt, voelt je huisarts dan met 2 vingers in je vagina. Dit is om te weten of er plekjes of bultjes zijn die pijn doen.

Denkt je huisarts dat je endometriose hebt? Dan kun je nadenken over een behandeling.

Helpt een behandeling niet genoeg? Dan stuurt je huisarts je door naar een arts in het ziekenhuis die veel weet van je baarmoeder (gynaecoloog).

Deze arts kan bijvoorbeeld deze onderzoeken doen:

• een echo
  De arts maakt een echo van je onderbuik. Je krijgt een apparaatje in je vagina dat de echo maakt. Hiermee bekijkt de arts bijvoorbeeld je vagina, baarmoeder en eierstokken.
• een MRI
• een kijk-operatie 
  Dit is een kleine operatie waarbij de arts met een cameraatje in je buik kijkt of er endometriose-plekken zijn. Meestal is een kijk-operatie niet nodig om zeker te weten dat je endometriose hebt. Ook zonder kijk-operatie kun je een behandeling krijgen. 

Wat gebeurt er als je endometriose hebt?

Bij endometriose krijg je een behandeling. Bijvoorbeeld een combinatie van pijnstillers. Of pijnstillers en middelen met hormonen. De behandeling gaat bij iedereen anders. Overleg goed met je arts wat bij je situatie past. 

Bij de meeste vrouwen gaat de pijn nooit helemaal weg. Leren omgaan met de pijn is daarom belangrijk. Een psycholoog of de praktijkondersteuner kan je daarbij helpen.

Sommige vrouwen met endometriose hebben minder klachten als ze zwanger zijn, en net erna. De hormonen in je lichaam zijn dan anders.

Na de overgang hebben de meeste vrouwen bijna geen last meer. Dit komt doordat je hormonen dan veranderen.

Meer informatie over endometriose

Meer informatie over endometriose en contact met vrouwen die endometriose hebben: Endometriose Stichting