Nationale Hartfalenweek: 'De prognose is vaak slechter dan die van bepaalde vormen van kanker'

Wat is hartfalen? 

‘Hartfalen is een syndroom waarbij de pompfunctie van het hart verminderd is. Het hart knijpt minder krachtig, waardoor klachten ontstaan. Denk aan vocht vasthouden in de benen, kortademigheid en vermoeidheid. Die symptomen passen ook bij veel andere aandoeningen. Dat maakt hartfalen soms lastig vast te stellen.’ 

Wie lopen risico op hartfalen en waardoor komt dat? 

‘Er zijn veel mogelijke oorzaken. De meeste voorkomende oorzaken zijn een doorgemaakt hartinfarct, hoge bloeddruk, hartklepafwijkingen maar ook andere ziekten of genetische aanleg. Leeftijd speelt ook een rol: we zien hartfalen vaker bij mensen van 50 en 60 jaar en ouder. Maar we zien hartfalen soms ook bij jongeren. ‘ 

Wat zijn veelvoorkomende misvattingen over hartfalen? 

‘Veel mensen onderschatten hoe ernstig hartfalen kan zijn. De prognose is vaak slechter dan die van bepaalde vormen van kanker. Toch schrikken sommigen niet van het woord hartfalen, terwijl het wel degelijk een ernstige aandoening is die samengaat met veel ziektelast en een verminderde kwaliteit van leven. Ook is het een onzichtbare ziekte. Patiënten zijn vaak erg moe, maar je ziet niet aan ze dat ze ziek zijn. Daardoor krijgen zij niet altijd het begrip en de steun die ze nodig hebben.’ 

Wat kunnen patiënten zelf doen om verslechtering te voorkomen?  

‘We geven patiënten duidelijke leefregels mee om zich aan te houden. Denk aan genoeg bewegen, zoutarm eten, en het consistent gebruiken van medicatie. Het belangrijkste is dat een patiënt signalen van verslechtering zo snel mogelijk herkent. Bijvoorbeeld als ze snel aankomen in gewicht, meer vocht vasthouden of kortademiger worden. We adviseren patiënten om dan zo snel mogelijk contact op te nemen met de hartfalenpolikliniek.  Zo kunnen we op tijd behandelen en erger voorkomen.’ 

Welke rol spelen apps en thuiszorg in de begeleiding van patiënten? 

‘Digitale zorg speelt een steeds grotere rol in het begeleiden van patiënten. Met apps kunnen patiënten thuis hun gewicht, bloeddruk en klachten bijhouden. Dat helpt om veranderingen snel te signaleren. Daarnaast is er laagdrempelig contact mogelijk met zorgverleners, zoals monitoringsverpleegkundigen. Patiënten weten daardoor goed bij wie ze terechtkunnen en voelen zich meer ondersteund in hun dagelijks leven. Zorgverleners kunnen daarom snel contact met de patiënt opnemen als het minder goed gaat, vaak al binnen 24 uur.’ 

Sinds 2022 organiseert het Deltaplan Hartfalen een Nationale Hartfalenweek. Wat hoop je dat hiermee bereikt wordt? 

‘Ik hoop dat er dankzij de Nationale Hartfalenweek meer bewustwording komt rondom hartfalen. Hartfalen is een ernstige aandoening die veel vraagt van patiënten. Met goede behandeling, begeleiding en tijdige signalering kunnen we echt het verschil maken.