‘We kijken naar de mens achter de patiënt’

‘Als mens ben je in het ziekenhuis op je meest kwetsbaar’, vertelt Hiske Brink, medisch maatschappelijk werker bij OLVG. ‘Je bent uit je comfortzone, afhankelijk van allerlei mensen om je heen en vaak onzeker over wat er gaat gebeuren. Dat wordt nog weleens onderschat.’
Het team medisch maatschappelijk werk bestaat uit zeven medewerkers, verdeeld over twee locaties. Zij ondersteunen patiënten op alle verpleegafdelingen van het ziekenhuis. Hun werk is breed en geen dag is hetzelfde. 

De mens achter de patiënt

‘Wij kijken naar de mens achter de patiënt’, zegt Hiske Brink. ‘Wat speelt er thuis? Welke zorgen zijn er? Welke ondersteuning is nodig? Soms gaat het om praktische vragen, maar vaak ook om emoties, relaties en draagkracht.’

Dat kan betekenen dat ze een patiënt begeleiden die na een hersenbloeding niet meer kan communiceren, maar ook dat ze familieleden ondersteunen tijdens een moeilijke opname. Soms voeren ze gesprekken met partners van IC-patiënten, begeleiden ze ouders van een stilgeboren kindje of helpen ze familieleden om moeilijke situaties samen draaglijker te maken. 

Volgens Hiske Brink wordt de waarde van psychosociale ondersteuning nog weleens onderschat. ‘Mensen denken vaak dat je problemen direct moet oplossen. Maar soms is luisteren al genoeg. Gewoon naast iemand gaan zitten, ruimte geven aan emoties en iemand de kans geven zijn verhaal te vertellen.’

Juist dat kan veel verschil maken. ‘We zien dat mensen rustiger worden als ze hun zorgen kunnen delen. Ze krijgen meer overzicht, voelen zich sterker en kunnen beter omgaan met wat er gebeurt. Aandacht maakt echt alles mooier.’

Uitdagingen worden complexer

Tegelijkertijd merkt Hiske Brink dat de vragen waarmee patiënten naar het ziekenhuis komen steeds complexer worden. Mensen nemen hun hele leven mee het ziekenhuis in. Soms spelen er financiële zorgen, een klein sociaal netwerk of problemen binnen families. Die vraagstukken ontstaan niet in het ziekenhuis, maar hebben wel invloed op herstel en behandeling. 

‘Verpleegafdelingen kunnen ons inschakelen zodra er psychosociale of praktische problemen spelen die invloed hebben op de opname of het ontslag van de patiënt. We kennen het sociale domein en weten bij welke organisaties we kunnen aankloppen. We lossen zeker niet alles op, maar soms kunnen we ervoor zorgen dat er een omslag komt in het leven van een patiënt.’

Kleine verschuivingen

Dat vraagt om een bijzondere combinatie van kennis, empathie en flexibiliteit. Geen enkele werkdag verloopt zoals gepland. Een gesprek dat weken heeft gelopen kan abrupt eindigen omdat een patiënt onverwacht naar huis mag. Een zorgvuldig gevulde agenda kan ineens plaatsmaken voor een spoedsituatie.

Ook emotioneel vraagt het werk veel. Medisch maatschappelijk werkers komen dagelijks in aanraking met verdriet, verlies en moeilijke leefomstandigheden. Toch blijft het voor Hiske Brink na dertig jaar een prachtig vak.

‘Ik ben geen robot’, zegt ze. ‘Natuurlijk neem ik weleens een verhaal mee naar huis. Maar je leert een gezonde balans te vinden. Dichtbij genoeg om je in te leven, maar met voldoende afstand om je werk goed te kunnen blijven doen.’

De mooiste momenten zitten voor haar vaak niet in grote doorbraken, maar juist in kleine verschuivingen. ‘Soms zegt iemand na een gesprek: dit heeft me echt geholpen. Dan is er misschien niets concreets opgelost, maar zie je wel beweging ontstaan. Dat iemand woorden kan geven aan zijn kwetsbaarheid en durft te vertellen wat hij nodig heeft. Dat blijft bijzonder.’